Wie in de winkelstraten, tussen de terrasjes en toeristen door zijn oren en ogen open houdt, waant zich in wereld van gitaardeunen, zangstemmen en zelfs acrobatische acts. Maar wie daar wil optreden, kan dat niet zomaar. Je moet eerst een auditie doen om een vergunning te krijgen.
Stad Brussel werkt met een strak reglement om de openbare ruimte ordelijk te houden en te vermijden dat er te veel artiesten tegelijk op straat staan. Wie slaagt voor de auditie, krijgt een vergunning voor twee jaar en mag in die periode maximaal drie keer per twee maanden op een vaste locatie spelen. Die controle is volgens de stad niet bedoeld om straatmuziek te bemoeilijken, wel om de regels duidelijk te houden.
Stijl of originaliteit
Artiesten moeten een autorisatie aanvragen via e-mail en kunnen zich vervolgens inschrijven voor een auditiedag. Die vindt elke eerste maandag van de maand plaats. Een jury afgevaardigd door de dienst Cultuur van Stad Brussel beoordeelt de kandidaten. David Elchardus is één van hen en vertelt over het proces: de auditie draait namelijk niet om stijl of originaliteit. “We kijken vooral of iemand zijn instrument beheerst en of het aangenaam blijft voor de omgeving”, zegt hij. Het systeem is volgens hem eerder een formaliteit dan een echte selectie. In al die jaren weigerde hij naar eigen zeggen slechts één kandidaat, niet wegens een gebrek aan talent, maar omdat die te weinig zelfvertrouwen had. Volgens Elchardus vraagt straatmuziek vooral weerbaarheid.
Voor Charlotte Schockaert (35) was die auditie vooral een manier om haar creatieve kant meer ruimte te geven. Overdag werkt ze als jurist en is ze mama van twee kinderen, maar muziek brengt haar iets wat ze in haar professionele leven mist. “Mijn werk is niet grijs en grauw”, vertelt ze, “maar muziek verbindt.” Voor haar draait het dus niet om geld of roem. Ze beschouwt de auditie eerder als een uitdaging om uit haar comfortzone te stappen. “Ik dacht dat ik na mijn werk ergens een set kon spelen”, zegt ze, “Maar er is blijkbaar slechts een beperkt aantal plaatsen beschikbaar.”
Achteraf controleert de politie of een vergunde artiest zoals Charlotte zich wel aan de afspraken houdt. Bij een eerste overtreding volgt meestal enkel een waarschuwing; pas bij een derde overtreding kan materiaal tijdelijk in beslag genomen worden.
Band met publiek
Straatmuzikant Sun (artiestennaam), die al sinds zijn jeugd op straat speelt, zegt dat ondanks het toegankelijke systeem antwoorden soms lang uitblijven. Er zijn enorm veel aanvragen waardoor een persoonlijke respons enige tijd vraagt. De auditie zelf noemt hij “vrij flexibel”. Ervaring leerde hem dat artiesten veel onderling respect tonen: ze wisselen elk uur van locatie en vermijden verboden plekken zoals de Grote Markt. Sun is schilder van hoofdberoep maar de directe band met het publiek trekt hem telkens terug. “Op straat heb je directe communicatie met mensen”, zegt hij. “Dat ik doe ik graag.”
Amai veel bijgeleerd, bedankt meneer Roobaerts