Coward brengt het theater naar het slagveld, maar krijgt je hart net niet te pakken

Na de bekroonde films Girl (2018) en Close (2022), trekt regisseur Lukas Dhont naar de Eerste Wereldoorlog. Coward, geen typische oorlogsfilm, maar een film over de andere kant van het front. De kant van theater en muziek, want hoe anders overleef je een oorlog zonder af en toe te lachen en te zingen? Met die vraagt lijkt Lukas Dhont aan zijn derde film te zijn begonnen, en zo opent de film ook.
door Lee Bostoen – foto’s the Reunion

“Souris, souris,souris”, zingt een nieuwe lading soldaten op een overvolle trein. Lachen is de beste remedie tegen angst. Op weg naar het slagveld willen ze elkaar moed inspreken en overtuigend overkomen, maar hoofdrolspeler Pierre zingt maar halfslachtig mee.

Coward is Dhont zoals we hem kennen. Van een thema waarover al veel gezegd is, weet hij toch een nieuwe invalshoek te belichten. Dat komt aanvankelijk onnatuurlijk over: zingen, dansen en theater maken, botsen met het beeld van loopgraven, wapens, modder en geweld. En toch klopt het. Dhont liet zich inspireren door dagboeken van soldaten uit de Eerste Wereldoorlog, waarin te lezen staat hoe mannen in vrouwenkleren revueshows opvoerden om de pijn even weg te lachen.

Op zoek naar ontspanning
Tussen zang en theater zoeken de personages ontspanning in deprimerende tijden. Met een deel van soldaten die deze voorstellingen maken, mogen ze naar ziekenboegen en chique diners. Francis, het boegbeeld achter deze revues – en meteen ook Pierres lichtpunt – vult met zijn présence de hele zaal. “Wij zorgen ervoor dat ze even aan niets moeten denken, on n’arrête pas, we stoppen nooit, zelfs niet als het decor in brand staat”, zegt hij. Is dat de boodschap van de film? We stoppen niet? En ben je dan een lafaard, een coward?
Pierre staat wat stiller op de achtergrond en kijkt toe naar de vurige Francis, maar hij is minder timide dan hij lijkt. Zodra ze met hun tweeën zijn, is het de verlegen jongen die het voortouw neemt.

Liefde centraal
Het zou geen Dhont zijn als de liefde niet centraal stond. Ze werkt hier als een helende zalf op een wonde. De wonde van hopen dat je naar huis mag, of misschien net niet. Want precies de oorlog geeft je de vrijheid om te zijn wie je bent. Francis zegt het zelf: hij wil niet terug naar de gewone wereld, waar homoseksualiteit taboe is.

Wie is de lafaard?
Alles is er om te raken, maar raakt Coward volledig? Niet helemaal. De film laat je niet koud, maar ook niet kokend heet. Toch laat hij je niet los. Als je beslist om niet mee te doen met de oorlog, ben je dan een coward, een lafaard? Als je niet durft springen voor de liefde? Ben je een coward? Het zijn vragen die je meeneemt als je de volle cinemazaal verlaat.