La Bayadère: een avond die bewijst dat ballet leeft

Recensie

Een bomvolle zaal in Nationale Opera & Ballet in Amsterdam en opvallend veel jongeren in het publiek. Het beeld alleen al ondermijnt de stelling van Timothée Chalamet dat opera en ballet aan populariteit verliezen. Integendeel: La Bayadère voelt allesbehalve stoffig en saai. Het leeft, ademt en trekt blijkbaar nog steeds een jong publiek aan, iets wat me eerlijk gezegd wel verraste.

Vanuit Amsterdam

Yasmine Bekkali

Het verhaal situeert zich in een fictief India en is klassiek en tragisch. Tempeldanseres Nikia en krijger Solor zijn verliefd, maar hun liefde wordt doorkruist door macht en jaloezie. Solor wordt gedwongen te kiezen voor een ander leven, en een andere vrouw, Gamzatti. Die keuze heeft fatale gevolgen. Nikia sterft, maar verdwijnt niet uit het verhaal. In een dromerige tweede acte keert ze terug, als een herinnering die Solor blijft achtervolgen.

Wat deze uitvoering bijzonder maakt, is hoe moeiteloos je als kijker wordt meegenomen. Zonder woord en tekst voel je en begrijp je alles. Ik had zelf verwacht dat het misschien lastiger te volgen zou zijn, maar dat bleek helemaal niet zo. Voor een eerste balletvoorstelling was ik aangenaam verrast hoe muziek en dans zoveel emoties konden wekken. De eerste akte is een explosie van kleur, tempo en stijl. De kostuums zijn rijk en uitgesproken, de choreografie energiek en het orkest speelt met een intensiteit die je meteen het verhaal in trekt.

In de tweede akte kantelt de sfeer volledig. Kleur maakt plaats voor zwart-wit, en energie voor verstilling. Het beroemde “Kingdom of the Shades” is hypnotiserend en melancholisch. Hier gebeurt iets subtiels maar krachtigs: zonder dat je het echt doorhebt, begin je mee te dromen. De voorstelling vertraagt, en je gaat daar als kijker vanzelf in mee. Ik had geen idee waar ik me op moest focussen, want de danseressen waren synchroon.

Juist dat contrast, tussen uitbundigheid en verstilling, tussen realiteit en droom, geeft de voorstelling diepgang. Het gaat niet alleen over liefde, maar ook over keuzes, schuld en gemis. En dat voel je. De muziek van het orkest speelt daarin een cruciale rol: indrukwekkend, meeslepend en constant ondersteunend aan de emotie op het podium. Dans en muziek versterken elkaar hier echt.

Het einde bevestigt alles. Een staande ovatie van tien minuten, met gejuich, gelach en een zaal die massaal rechtstond. Geen beleefd applaus, maar een oprechte reactie van een publiek dat zichtbaar geraakt was. La Bayadère laat zien dat ballet geen kunstvorm van het verleden is. Het is een ervaring die nog altijd weet te raken. Misschien juist nu, met een nieuwe generatie die zich laat meeslepen.