ARTHOUSEBIOSCOPEN WINNEN TERREIN IN BRUSSEL

Het zijn gloriejaren voor de Brusselse arthousebioscopen. In drie jaar tijd groeide hun publiek van 500.000 naar bijna 750.000 bezoekers, onder meer dankzij het goedkope filmabonnement Cineville. Tegelijkertijd verloor Kinepolis in diezelfde periode meer dan 1,25 miljoen bezoekers. Het contrast is scherp: terwijl Kinepolis in België tussen 2023 en 2025 bijna twintig procent van zijn publiek verloor, steeg het aantal bezoeken met de Cineville-pas met bijna 150 procent.

Die opmars komt er niet toevallig. “Na corona is er iets veranderd. Mensen willen opnieuw een ervaring buitenshuis”, zegt Thibaut Quirynen, coördinator van Cineville. “Daarnaast zijn we tegenwoordig altijd bezig met onze telefoon. Er zijn overal schermen, maar als je naar de bioscoop gaat, moet je blijven zitten, gaat het licht uit en mag je niet bewegen.” Filmstudent Lander Engelen is het daarmee eens:“Die geluidskwaliteit, dat grote scherm, dat valt niet te vervangen.”

Coördinator van Cineville Thibaut Quirynen

CINEVILLE

Cineville ging in 2022 van start. De vier Brusselse bioscopen Galeries, Palace, Kinograph en Vendôme lanceerden toen samen een abonnementsformule.  Voor achttien en een halve euro per maand krijgen bezoekers onbeperkt toegang tot een netwerk van arthousecinema’s. Die bezoeken concentreren zich vooral in Brussel, waar negen bioscopen zijn aangesloten. Dat is meer dan in enige andere stad in België. Het concept bestond al veertien jaar in Nederland, maar bleef in België een gok. “Niemand wist of het buiten Nederland zou werken”, zegt Quirynen. “Maar we vertrouwden erop dat het bij de Belgen zou aanslaan.”

Het abonnement verlaagt de drempel om films te ontdekken. “Hoe meer je kijkt, hoe nieuwsgieriger je wordt”, zegt Quirynen. “Je eerste bezoek is een film die je echt wil zien, waarna je meer en meer buiten je comfortzone gaat.” Catherine Lemaire, programmator bij Kinograph en Cinéflagey, beaamt dat. “Je betaalt voor een abonnement en wil er het meeste uit halen. Door meer met films bezig te zijn, ontwikkel je je eigen filmcultuur.” 

Catherine Lemaire, programmator bij Kinograph en Cinéflagey

JONG PUBLIEK

42% van de Cineville-abonnees is tussen 20 en 29 jaar oud. Voor Engelen is die aantrekkingskracht duidelijk. Hij kocht de pas aanvankelijk om financiële redenen, maar ontdekte al snel andere voordelen. “Als je vaak gaat, is het simpelweg goedkoper”, zegt hij. “Bovendien zorgen arthousebioscopen voor een andere sfeer. Het publiek is aandachtiger en mensen zijn er echt bewuster mee bezig.”

Quirynen wijst op het zogenaamde Letterboxd-effect: een platform waar filmliefhebbers hun opinies over films delen. Daardoor kiezen meer jongeren via sociale media bewust voor zalen met een eigen programmering. “Na de film je mening delen met anderen, dat doet je nog extra nagenieten”, zegt Lander. De bioscoop is voor hen niet alleen een ervaring, maar ook een manier om zich te onderscheiden.

Lander Engelen, filmstudent aan het RITCS

COMMERCIËLE BIOSCOOP

België is traditioneel een land van multiplexen, met Kinepolis als bekendste speler. Toch staat volgens Lemaire het model van Kinepolis onder druk, voornamelijk door de crisis in Hollywood de afgelopen jaren. “Ze hebben hun financiële balans gebaseerd op grote Hollywoodproducties, maar er zijn steeds minder van dat soort films. Als die films er niet zijn, verlies je mensen.”

Ook beleidsmaatregelen spelen een rol. Sinds 1 maart 2026 is het btw-tarief op bioscooptickets gestegen van 6% naar 12%. Niet-commerciële culturele activiteiten blijven op 6%, wat de commerciële ketens zwaarder treft. Quirynen zag ook een risico voor Cineville: “Als we die btw-verhoging ook op ons abonnement hadden moeten doorvoeren, was ons principe van goedkoop naar de film gaan ook verloren.”

MODEL MET TOEKOMST

De groei lijkt nog niet uitgeput. In Brussel alleen al telt Cineville ongeveer 10.000 leden, en er is nog ruimte voor uitbreiding. Nieuwe projecten, zoals een extra bioscoop in Vorst, moeten het aanbod verder versterken. “In Brussel heb je superveel keuze”, zegt Lemaire, “daarom is dit de beste plek in België voor cinema.”