Brussel, de thuis van expats in Europa 

Onze hoofdstad groeide de voorbije jaren uit tot een van Europa’s belangrijkste expatsteden. Op het eerste gezicht is dat niet verrassend. De stad is het hart van de Europese Unie en telt tal van internationale instellingen. Toch blijft het aantal expats opvallend snel stijgen. Sinds 2017 is hun aantal zelfs verdubbeld. Wat maakt Brussel zo aantrekkelijk? En wat zorgt ervoor dat zoveel expats zich hier thuis voelen? 

Katerina Serifi kwam 22 jaar geleden vanuit Griekenland naar Brussel, tijdens haar studies chemisch ingenieur. Wat een tijdelijke stop tijdens haar doctoraat moest zijn, werd haar nieuwe thuis. “Ik ontmoette hier de vader van mijn kinderen. Ik bleef voor hem, maar nu voelt België als mijn thuisland. Ik zeg altijd dat ik niet voor Brussel heb gekozen, maar Brussel voor mij.” 

Expats die naar Brussel komen tijdens of na hun studies zijn geen nieuw fenomeen. Naast de Europese instellingen spelen ook internationale organisaties en bedrijven een grote rol. Ze trekken jaarlijks honderdduizenden hoogopgeleide buitenlanders aan. Vandaag bestaat 32,6 procent van de Brusselse bevolking uit internationals. In 2017 was dat nog 18,5 procent. Op minder dan tien jaar tijd is dat bijna een verdubbeling.  

Een van de belangrijkste redenen waarom expats naar Brussel komen, blijven de Europese instanties, maar Serifi ziet het breder. “Brussel is letterlijk het centrum van hoe we leven”, vertelt ze. “Je kan makkelijk reizen: binnen twee à drie uur sta je in andere grote Europese steden.” Daarnaast benadrukt ze de duurzaamheid van de stad: “Brussel is ontzettend groen en al ver geëvolueerd tegenover andere steden”. 

Bovendien is er een ruim aanbod aan internationale scholen, wat de stad aantrekkelijk maakt voor expat-gezinnen. Om die reden woont Serifi graag in Jette. “Wij wonen in een groene buurt, betaalbaar en dicht bij de school van de kinderen.” Ook de Europawijk, Ukkel en Elsene zijn populaire woonplaatsen voor expats. 

“Het is makkelijker om je thuis te voelen in zo’n diverse stad” 

Volgens Serifi is de internationale mix een grote troef van Brussel. “Ik heb vrienden van overal, maar om eerlijk te zijn is het meest interessante deel van Brussel het lokale leven.” Dat lokale leven heeft ze helemaal omarmd. Zo engageert Serifi zich voor verschillende vrijwilligersorganisaties zoals Ensemble Citoyens. “Ik wil teruggeven wat ik heb ontvangen. Daarom voel ik me verantwoordelijk om Brussel mee vorm te geven”, vertelt ze. Brussel is een combinatie van internationale kansen en diversiteit, net dat is wat expats blijft aantrekken. “Het is makkelijker om je thuis te voelen in zo’n diverse stad”, zegt Serifi met volle overtuiging.  

Ook Jeroen Reijnen, Nederlandse expat, medewerker van de Europese Commissie en auteur van Big in Brussels, benadrukt de open mindset van Brussel. “Er zijn zoveel verschillende culturen. Dat is toch mooi? Ik heb niet het gevoel dat er op je gelet wordt of dat je je moet aanpassen” 

Uitdagingen 

Toch brengt het internationale leven heel wat uitdagingen met zich mee. Volgens Reijnen ervaren veel internationale werknemers een afstand tegenover het lokale leven. In zijn boek schrijft hij dat expats vaak in hun ‘EU-bubbel’ blijven, waarin ze grotendeels omgaan met andere expats. “Mensen komen en gaan voortdurend. Je bouwt nieuwe vriendschappen op en dan een jaar later is meer dan de helft weer weg”, vertelt hij.  

Externe hulp 

Relocation Belgium begeleidt expats bij het verhuizen en hun integratie in België. Ze helpen naar ruwe schatting jaarlijks zo’n 900 expats. Veel van hen verblijven tijdelijk in Brussel, gemiddeld vijf tot zes jaar. “In de eerste fase draait het vooral om immigratie en de nodige documenten. De procedures verschillen sterk tussen mensen van binnen de Europese Unie en mensen van buiten de EU. Voor niet-EU-burgers zijn er doorgaans meer administratieve vereisten”, vertelt Deborah Loones, de oprichtster van Relocation Belgium. 

Volgens de organisatie blijft het vinden van geschikte huisvesting vaak de grootste uitdaging voor expats die naar Brussel verhuizen. Toch blijft de hoofdstad enorm aantrekkelijk door haar uitgesproken internationale persoonlijkheid. “Brussel wordt sterk gezien als internationale stad. Die internationale mix maakt de stad aantrekkelijk voor expats”, legt Loones uit. Ook de vele pendelaars die dagelijks van en naar Brussel reizen en het praktische openbaar vervoer, ziet ze als een belangrijk voordeel. Daarnaast blijft Brussel betaalbaar tegenover andere grote Europese steden als London en Parijs. Loones concludeert dat het aantal expats de komende jaren alleen maar gaat blijven stijgen.