Pro-Palestijns protest zorgt voor onrust in Elsene 

Een honderdtal manifestanten kwamen op 26 november, de laatste dag van de nationale staking, op straat om hun frustraties te uiten over de situatie in Gaza. Aan de Naamsepoort heerste eerder een kalme sfeer, maar die maakte al snel plaats voor toenemende onrust.
door studentenredactie – foto’s Lina Leyden

De protestactie werd niet georganiseerd door een officiële organisatie, een paar betogers zetten de actie via sociale media op poten, waarna de oproep al snel circuleerde. Een honderdtal betogers verzamelden om 13 uur aan de Elsensesteenweg, hun gezicht bedekt en Palestijnse vlaggen zichtbaar. De nationale staking en de gedeelde frustratie tegenover de regering vormen de aanleiding voor de manifestatie. De voorwaarden die België stelt voor de erkenning van Palestina zijn een heikel punt voor vele betogers die vandaag aanwezig zijn. Dit, samen met het gevoel dat de Belgische regering nauwelijks iets doet aan de situatie in Gaza, is een bron van diepe woede. Een gevoel dat, volgens hen, gehoord moet worden.
 
Meer politie dan betogers
Ondanks de kwaadheid verzamelen de manifestanten vreedzaam. Hoewel de manifestatie bij het grote publiek onbekend blijft, is de politie snel en in een groot aantal ter plaatse. Een opmerkelijk contrast met het kleine aantal aanwezige demonstranten. Een tiental agenten en gepantserde combi’s vormen een barricade aan de overkant, met schilden en een wapenstok in de hand maken ze een intimiderende indruk, alsof het elk moment kan mislopen. Politie en manifestanten staan oog in oog, met hier en daar een tromgeroffel of een kreet van de aanwezigen. De betogers dragen keffiyeh-sjaaltjes, die symbool staan voor het streven van de Palestijnen naar een eigen onafhankelijke staat, hebben Palestijnse vlaggen in de hand en borden met uitspraken als “Ouvrez les frontières”. Opvallend: de meerderheid van de manifestanten bedekt zijn gezicht met mondmaskers of keffiyeh-sjaaltjes, iets wat je zelden aan het begin van een protestactie ziet. “We gebruiken de sjaaltjes om ons te anonimiseren en zo te vermijden dat we geregistreerd worden door de straatcamera’s waar de politie toegang toe heeft,” vertelt een betoger die liever anoniem blijft.

“België heeft zijn eigen problemen, maar we blijven een menselijk land.”
 Een kwartier later zette de manifestanten zich in beweging om te beginnen aan hun mars doorheen de winkelstraat. Ze ogen doelloos, alsof niemand weet waarnaartoe te gaan. Al slenterend door de winkelstraat weerklinkt de kreet “Gouvernement complice, on résiste — antifasciste” (Medeplichtige regering, wij verzetten ons – antifascistisch), vergezeld van handgeklap, gevolgd door het simultaan heffen van beide armen. Betogers halen graffiti tevoorschijn om de Burger King te bespuiten met het woord “Boycott” en het logo van de antifascistische beweging.

“We zijn het beu. De macht ligt niet in onze handen om te kunnen handelen. We schreeuwen, we schreeuwen zelfs heel hard, maar dat helpt de mensen in Palestina niet,” vertelt Nell, een van de betogers. “We willen gehoord worden door de regering, zodat zij meer doen. Ja, België heeft zijn eigen problemen met bijvoorbeeld de begroting, maar we blijven een menselijk land. Enfin, dat hoop ik,” aldus Nell (22) die haar achternaam liever niet vermeldt. 

De georganiseerde protestactie verandert in een ongestructureerde samenkomst wanneer de mars afwijkt van de hoofdstraat. Met minder aanschouwers langs de weg nemen het tromgeroffel en de kreten af. De groep trekt verder en oogt gedesoriënteerd, maar slankt af wanneer verschillende manifesten verschillende straten inslaan. De mars veranderd herhaaldelijk van richting wanneer we de politie tegenkomen op het einde van de straat. Er ontstaan uiteenlopende reacties: sommige betogers tonen zich vijandig en richten schade aan, anderen lopen weg en verspreiden zich om de politie te ontwijken. Niemand weet nog hoe te handelen. Omdat veel manifestanten telkens terugwijken wanneer de politie nadert, gaan de veiligheidsdiensten er ook niet verder op in. 
Wat begint als een vreedzame betoging, verandert zo in een gedesorganiseerde menigte.

Naarmate de menigte verder versplintert, wordt ook de impact op de buurt steeds zichtbaarder. In de zijstraten rondom de Elsensesteenweg trekken winkeluitbaters voorzichtig hun rolluiken half naar beneden, uit vrees dat de spanning opnieuw kan oplaaien. Enkele horecazaken sluiten tijdelijk hun deuren wanneer kleine groepjes manifestanten er passeren, terwijl andere handelaars vanuit hun deuropening toekijken hoe de politie op afstand de verschillende stromen probeert te volgen. Het verkeer raakt op verschillende punten kortstondig vast wanneer automobilisten onverwacht op de groep stuiten en omkeren. Hoewel er geen grote incidenten plaatsvinden, hangt er een voelbare spanning in de lucht, veroorzaakt door de onvoorspelbaarheid van de situatie en de vrees dat de chaos opnieuw zou kunnen toenemen. 

Nasleep
Rond 15 uur is er bijna niets meer van de pro-Palestijnse manifestatie te bespeuren, behalve enkele kapotte meubels op straat en met graffiti besmeurde gevels, zoals bij de Burger King. Ondanks de spanning escaleert de situatie niet. Een aantal betogers sluit zich na de mars aan bij de andere manifestanten van de nationale staking, die de ingangen van grote winkelketens blokkeren. Hoewel de politie niemand arresteert, valt de manifestatie uiteen in een chaotische afloop waarbij de gespannen situatie nog een tijdje nazindert.