Nieuwe directrice van RITCS ademt Brussel: “Het is een privilege om hier op te groeien” 

In de Dansaertwijk, op het derde verdiep van kunstschool RITCS, hangt er een bordje ‘Directeur’ naast de deur. Binnen zit Nora Mahammed (31): allesbehalve een cliché van een directrice. Een jonge vrouw met migratieachtergrond en flamboyante lach. Toch gaat het gesprek nauwelijks over haar nieuwe functie. Veel liever praat de Brusselaar over wandelingen zonder plan, oude herenhuizen en de manier waarop Brussel mensen de vrijheid geeft om zichzelf te zijn. 

Het kille bureau van Nora Mahammed past niet echt bij haar kleurrijke outfit.  Toch kan je zien dat hier een grote naam in de Brusselse cultuurwereld vertoeft. Aan de muur hangt een poster van Jeanne Dielman, een invloedrijke Belgisch-Franse dramafilm van Brusselse regisseuse Chantal Akerman. “Ik vind het fijn om naar architectuur en interieur te kijken, maar zelf ben ik op vlak van inrichten niet creatief”, glimlacht Mahammed.  

De Brusselse met Algerijnse roots is in de hoofdstad geboren, waarna haar ouders naar Hoeilaart verhuisden. Al snel trok ze opnieuw naar Brussel. Op dit moment woont ze samen met haar man in een herenhuis in Schaarbeek. “Het appartement is van 1903. Ik heb een enorme bewondering voor architectuur, want het heeft een filmische kant. We staan niet genoeg stil bij wat voor een privilege het is om op te groeien in Brussel.”  

Dertien jaar geleden kwam Mahammed naar de hoofdstad om er te studeren. Samen met haar man woonden ze eerst in een klein studiootje in de Washuisstraat. “We betaalden toen vijfhonderd euro per maand voor een mini-appartementje”, vertelt ze. 

Toegangspoort  
Mahammed is geen onbekende op het RITCS. Vorig jaar stond ze er al aan het hoofd van de bachelor- en masteropleidingen Drama en gaf ze les binnen de richting Sociaal Werk. Vandaag kijkt ze vanuit een andere rol naar dezelfde gangen en klaslokalen. 
“Ik ben nog niet zo heel lang bezig, maar ik merk wel dat lesgeven een toegangspoort is naar het contact met studenten.” Daarnaast hoopt ze ook dat haar jonge leeftijd in haar voordeel speelt. “Ik hoop dat ik er minder angstaanjagend uitzie”, lacht ze, “dat studenten zich toch meer op hun gemak voelen om mij aan te spreken.”  

Vlaamse cultuurwereld 
Op haar 31ste heeft Mahammed al een opvallend parcours achter de rug. Eerst studeerde ze sociaal werk aan de Erasmushogeschool Brussel, daarna volgde ze culturele agogiek aan de VUB. Niet veel later belandde ze in de cultuursector, waar ze onder meer werkte bij Globe Aroma, een open kunstenhuis voor vluchtelingen- en nieuwkomerskunstenaars. Ook leidinggevende functies zijn haar niet vreemd: op haar 27ste werd ze al directeur van TheaterFestival Vlaanderen. 

Kompas voor het RITCS 
Hoewel ze heel graag in deze sector werkt, heeft ze toch wat frustraties. “Wij zijn ongelooflijk goed op de hoogte van de laatste sociale dynamieken. Maar vaak stopt het bij het organiseren van lezingen of debatten. Op het einde van de rit is iedereen op de hoogte van wat het probleem is. Maar niemand doet er iets aan.”  

De komende jaren wil Mahammed vooral grondiger nadenken over waar het RITCS precies voor staat. “Wanneer wij naar de buitenwereld communiceren: waarom zou een student specifiek voor het RITCS kiezen? Wat maakt die keuze sterker?” vraagt ze zich af. 

Daarnaast merkt Mahammed dat discipline een uitdaging vormt binnen veel kunstscholen. “Er zijn maar weinig mensen die hier mogen studeren. Dat is echt een privilege, en ik denk dat dat soms vergeten wordt.” 

De kunstschool werkt met toegangsexamens voor sommige richtingen. Volgens Mahammed zijn die nodig en passend binnen de werking van het RITCS. “Bij kunstopleidingen is er intensieve begeleiding nodig. Door die proeven kan je ook zeggen schaaf u hier nog even in bij. Of misschien is deze richting iets voor u en die wat minder.” 

Er bestaan vooroordelen dat je met een kunstopleiding later geen job zal vinden. Hier gaat Nora niet mee akkoord. “Ik begrijp dat mensen met bepaalde angsten zitten. Dus alle respect daarvoor. Ik denk dat ongeacht wat je doet, als je niet helemaal overtuigd bent van die job, word je middelmatig in je job.” Volgens Nora is het belangrijk dat mensen altijd doen waar ze echt gelukkig van worden. 

Ze geeft toe dat het makkelijk gezegd is om gewoon je dromen na te jagen. Zelf heeft ze namelijk ook heel wat jobs gedaan om te staan waar ze nu staat. “Ik heb in een schoenenwinkel gewerkt, de afwas gedaan en noedels staan uitscheppen op festivals.” Voor Nora is het belangrijk dat mensen weten wat ze doen, en welke vaardigheden nodig zijn voor bepaalde jobs. 

Brussel laat niet los  
Ook buiten haar job blijft cultuur een belangrijk deel van haar leven. “Ik ben heel sociaal, en spreek heel graag af met vrienden”, vertelt Mahammed. Haar hobby’s liggen vaak in lijn met haar werk: ze gaat graag naar voorstellingen, concerten en films. “Ik krijg daar ook echt oprecht energie van. Anders zou ik niet zo hard kunnen werken.” 

De verbondenheid met Brussel stopt niet aan de deuren van het RITCS. Ook in haar privéleven bepaalt de stad mee hoe ze kijkt naar wonen, vrijheid en geluk. Voor Mahammed lijkt wonen op het platteland onmogelijk. Ze denkt dat ze er misschien wel op een andere manier gelukkig zou kunnen zijn, maar één voorwaarde blijft essentieel: het moet dicht genoeg bij Brussel liggen.  

“Als ik een stad zou moeten kiezen, overal ter wereld, dan is de kans toch groot dat het Brussel is.” Maar lang duurt de rust niet: haar nieuwe functie roept alweer. Ze grijpt haar jas en haast zich richting een volgende afspraak in de hoofdstad.